در اثر حاضر نویسنده نخست تعبد و تعقل در فقه اسلامی را از دیدگاه جدید و بدیع مورد بررسی قرار می دهد و معتقد است که بر خلاف تصور عامیانه تعید مبتنی بر تعقل است. وی ابتدا دو مفهوم تعبد و تعقل را تعریف نموده و می گوید: «هر اندیشه ای که با پیروی از اصول و قوانین ثابت شده به جریان بیفتد تعقل نامیده میشود سپس دو نوع احکام اسلامی را بیان می کنند.
احکامی که به بیان کیفیت رابطه میان انسان و آفریننده جهان هستی که خود جزئی از آن است. می پردازد.
احکامی که مربوط به انسان در جهان طبیعت با انسانهای دیگر است.
ایشان با ارائه مستندات قرآنی و روایی اثبات میکند که هر دو نوع احکام تعارضی با عقل ندارند. و تعید در عبادات حتما به دلایل قاطعانه عقلی مستند است. به اعتقاد او فقه اسلامی برای
مدیریت حیات دنیوی و اخروی آدمی در مسیر به ثمر رساندن شخصیت رو به کمال او وضع شده است.
محمد تقی جعفری با گستره ذهنی و مطالعات وسیع و دقت نظر خود، توانسته است حقوق و فقه اسلامی را از عینک جهان بینی و جهان نگری قرآن ارائه کند و استفتانات و پاسخ های ایشان این روش بدیع و اسلامی ایشان را نشان می دهد