در کتاب «١٠٠ دانشمند ایران و اسلام» که یک مرجع زندگینامه به شمار میآید که در آن به معرفی دستاوردهای علمی ١٠٠ نفر از بزرگترین دانشمندان دورهی اسلامی پرداخته شده که یا ایرانی بوده یا به گفته ابن خلدون از نظر «مهد تربیت و استادان» به فرهنگ ایرانی وابسته بودند.
با توسعه شهرنشینی و فراهمشدن زمینهی برای انجام کارها بهصورت تخصصی بر پیشرفت علم هم افزوده شد. بهاینترتیب نیاز به افرادی پیدا شد که نقش مشاوران فرمانرواها را داشتند و درآمدها و هزینههای شهر را ثبت میکردند، زمان مناسب برای کاشت را تعیین میکردند و برای تندرستی مردم چاره میاندیشیدند.
اینگونه بود که نخستین دانشمندان توانستند بنیان ریاضیات، اخترشناسی و پزشکی را پیریزی کنند. علاوهبر دانشمندان علوم کاربردی نخستین نظریهپردازان نیز عقاید خود را دربارهی چیستی، چگونگی و چرایی پدیدههای طبیعی بیان کردند؛ اما سهم ایرانیان و مسلمانان در این عرصه چه بود؟
در این کتاب دانشمندان براساس تاریخ زندگیشان از سال ٨٠ قمری تا ١٠۴٨ یعنی نزدیک به ١٠٠٠ سال تنظیم شدهاند و اطلاعات دادهشده بیشتر به دستاوردهای علمی آنان مربوط میشود. همچنین، گوشههایی از بازتاب دستاوردهای دانشمندان دورهی اسلامی در جهان غرب و ماندگاری برخی از این دستاوردها تا امروز گزارش شده است. در پایان هم برای استفادهی هر چه بهتر و بیشتر کتاب گاهشمار پیشینیان، واژهنامه، پایگاههای اینترنتی مناسب و نمایه ارائه شده است.
حسن سالاری، مترجم، نویسنده، ویراستار، پژوهشگر آموزشوپرورش، مدیر پایگاه اینترنتی جزیرهی دانش و سرپرست بخش آموزش شرکت یکتا وب افزار شرق است. سالاری تاکنون سه بار برندهی جایزهی کتاب سال، سه بار برندهی جایزهی کتاب فصل و دو بار برندهی جایزهی جشنوارهی کتابهای آموزشی رشد شده است. او جایزهی قلم پرندهی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان را در سال ۱۳۸۸ دریافت کرد.
