کتاب «نظریهی ممنوعیت سوءاستفاده از حق» اثر استاد سیدمصطفی محققداماد که به همت نشر سخن منتشر شده، پژوهشی بنیادین در حوزهی حقوق خصوصی و فقه اسلامی است. نویسنده در این اثر با تکیه بر اصول حقوقی و آموزههای فقهی امامیه، به واکاوی این اصل مهم میپردازد که هیچکس مجاز نیست از حقوق خود به گونهای بهره برد که موجب اضرار به دیگری یا اخلال در نظم عمومی گردد.
کتاب در پنج بخش تنظیم شده است: در بخش نخست، مفاهیم اساسی همچون «حق»، «سوءاستفاده» و پیشینهی آن در حقوق غرب و اسلام تبیین میشود. بخش دوم به معیارهای شناسایی مصادیق این قاعده پرداخته، از جمله قصد اضرار، انحراف از هدف اجتماعی حق و تقصیر در اعمال آن. بخش سوم با تمرکز بر قواعد فقهی، به بررسی مبانی اسلامی این نظریه همچون قاعدهی «لاضرر» میپردازد. در بخش چهارم تطبیقی میان حقوق ایران و نظامهای حقوقی فرانسه، مصر، لبنان و دیگر کشورها ارائه میشود و بخش پایانی نیز به ذکر نمونههایی عملی در زمینهی قراردادها، وصیت، طلاق و سایر عرصههای حقوق خصوصی اختصاص یافته است.
این کتاب با زبانی استوار و تحلیلی، تلاش دارد شکاف میان نظریههای فقهی و کاربردهای عملی حقوق را پر کند و برای حقوقدانان، فقها، قضات و دانشجویان حقوق، منبعی ارزشمند و قابلاستناد فراهم آورد.
