کتاب «خاطرات سالهای گلوله و باروت» روایتی پرهیجان از غرب وحشی آمریکاست؛ غربی که در میانهی قرن نوزدهم با جنگهای داخلی، قانونگریزی و اسطورهسازی از قهرمانانش شکل میگرفت. داستان از زبان «کلِی هالسر» روایت میشود؛ مردی که پس از پایان جنگ داخلی به دنیایی برمیگردد که با خون و باروت ساخته شده و دیگر جایی برای آرامش ندارد. هالسر که روزگاری قهرمان جنگی بوده، بهتدریج در گرداب خشونت، اسلحهکشی و شهرت گرفتار میشود.
ماتیسن با زبانی موجز و پرکشش، خواننده را به قلب دوئلها، نزاعها و سرزمینهای بکر غرب میبرد و نشان میدهد چگونه جامعهای بیقانون، از مردان جنگی، اسطوره و افسانه میسازد. کتاب بهشکل خاطرات نوشته شده و همین فرم باعث میشود که حس نزدیکی به راوی و فضای خشن و پرآشوب آن دوران بیشتر شود. در خلال روایت، تصویرهای زندهای از شهرهای مرزی، کافهها، مزرعهها و بیابانهای بیانتها ارائه میشود که حالوهوای کلاسیک رمانهای وسترن را تداعی میکند.
یکی از نقاط قوت اثر، پرداختن به روانشناسی شخصیت اصلی است؛ هالسر قهرمانی است که میان شهرت و وجدان، خشونت و میل به رهایی، مدام در نوسان است. پایان داستان هم مانند زندگی واقعی، قهرمانانه و تلخ است؛ نتیجهی اجتنابناپذیر سالهایی که با گلوله و باروت سپری شدند.
این رمان برای دوستداران داستانهای وسترن، ماجراجویی و تاریخ اجتماعی آمریکا جذاب است؛ بهویژه برای کسانی که میخواهند فراتر از کلیشههای ژانر وسترن، با لایههای روانی و انسانی شخصیتها آشنا شوند.
