قلندریه در تاریخ با عنوان فرعی دگردیسیهای یک ایدئولوژی، اثری است که در آن جنبش قلندریه مورد تجزیه و تحلیل همهجانبه قرار گرفته است.
این کتاب از ۶۷ فصل و سه پیوست تشکیل یافته است.
دکتر شفیعی کدکنی در مقدمهی کتاب آورده است که این اثر را به توصیهی زندهیاد بدیعالزمان فروزانفر به دست گرفته و چهلویک سال بهدنبال منابع و دیدن نسخخطی و اسناد مربوط بوده است.
دکتر شفیعی کدکنی در کتاب حاضر ضمن بیان خاستگاه جنبش قلندریه بهمعنای واژهی قلندر، قلندریه و تجاوز به تابوها، عناصر ایرانی در آیین قلندر، قلندریه و حکومتها، قلندریه و جستوجوی قدرت سیاسی، قلندر در نظر سهروردی و جامی، قلندریه در هند، پیران قلندری، امثال قلندری، چهرهی قلندری در آثار سنایی، عراقی و راه قلندر، مکتوبات قلندران و دهها موضوع مشابه دیگر طبق منابع تحقیقی پرداخته است.