فریدریش ویلهلم نیچه (۱۵ اکتبر ۱۸۴۴ - ۲۵ اوت ۱۹۰۰) فیلسوف، شاعر، آهنگساز و فیلولوژیست کلاسیک بزرگ آلمانی بود. از مشهورترین عقاید وی نقد فرهنگ، دین و فلسفهی امروزی بر مبنای سؤالات بنیادینی دربارهی بنیان ارزشها و اخلاق بوده است. نوشتههای وی سبک تازهای در زبان آلمانی محسوب میشود؛ نوشتههایی بسیار ژرف و پر از ایجاز، آمیخته با افکاری انقلابی؛ نیچه خود روش نوشتاری خویش را گزینگوییها مینامید.
پژوهشهایی که نیچه صورت داده نشاندهندهی اطلاعات وسیعش در زمینهی زبانها، تاریخ، فرهنگ، از جمله یونانی و رومی و دربارهی فرهنگ و فلسفهی ایران باستان است. شناخت او از تاریخ و فرهنگ یونان و روم، مطالعهی آثار تاریخی بازمانده از ایران باستان، سبب آشنایی و علاقهی وافر او به تاریخ و فرهنگ ایران باستان شد. آثار او، شامل پارهنوشتهها و یادداشتهای بازمانده در دفترهایش، که حجم زیادی از کل نوشتههای او را شکل میدهد، از فرهنگ ایران باستان مکرراً یاد میکند.
دلبستگی نیچه به ایران و ستایش فرهنگ باستانی آن را در کتابی به نام “چنین میگفت زرتشت” در مورد تفکر فلسفه اشو زردشت میتوان به وضوح دید.
“چنین میگفت زرتشت" به قولی مهمترین اثر فلسفی این بزرگمرد آلمانی است. از این اثر ترجمههای چندی به فارسی وجود دارد؛ برخی بسیار پراقبال و مورد پسند خوانندگان ایرانی، اما کار دکتر قلی خیاط در سطحی دیگر است. او که سالیانی بس دراز را در کار شناخت و برگردان آثار نیچه از زبان آلمانی گذرانده، ترجمهای روان و یکدست و بینقص از اثر فیلسوف - شاعر آلمانی ارائه داده که بیشک تصویر ذهنی نیچه را در نظر خوانندگان ایرانی دچار تغییر و تحول خواهد کرد. قلی خیاط بر این باور است که ترجمان او از این اثر خود انقلابی در فضای ادبی و فرهنگی پدید خواهد آورد و بیشک با دقت نظر و احاطهای که او دارد این سخنی برحق میباشد.
