خرید آنلاین کتاب نقش پیش دانسته ها و علایق مفسر در تفسیر قرآن, دکتر علی اوسط باقری, پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
برشی از کتاب:
به فرهنگ حاکم و جاری عرب در حج
گزاری میتوان به مقصود خدای متعال از وليس البر بأن تأتوا البيوت من ظهورها ولكن
البر من القى وأتوا البيوت من أبوابها واتَّقُوا اللهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ،
پی برد و مراد از نیکوکاری نبودن ورود به خانه ها از پشت آنها را فهمید.
آگاهی از
فضای نزول آیات از سنخ آگاهیهای تاریخی است و از طریق روایات بیانگر اسباب نزول و
متون تاریخی که فرهنگ عصر جاهلی و نیز زمان و مکان نزول آیات را تشریح می کنند
میتوان فضای نزول آیات را شناخت و بر مفسر لازم است عناصر مزبور را بشناسد تا آنها
را به مثابه قراین فهم آیات به کار گیرد. بنابراین پیش دانسته هایی که شناساننده
فضای نزول آیات هستند از پیش دانسته های ضروری تفسیر به شمار می آیند.
در فهم آیات
مربوط به حوادث عصر پیامبر اکرم از جمله جنگهایی که بین مسلمانان با مشرکان و اهل
کتاب رخ داده آگاهیهای تاریخی از حوادث مزبور، در شناخت صحیح با بهتر این آیات
مؤثر است. از همین رو در سخنان اندیشمندان علوم قرآن بر شناخت تاریخ جاهلیت در
تفسیر آیات تأکید شده است.
در مقام
ارزیابی تفاسیر نیز میتوان به مواردی دست یافت که مفسری با احاطه بر فضای نزول
تفسیر یا تفاسیر دیگر را به دلیل بی توجهی به آن نقد کرده است؛ به عنوان نمونه
واحدی از فتاده نقل کرده که آیة ومن أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مساجد الله أنْ
يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ وَسَعَى فِي خرابها أولئك ما كان لهم أن يَدْخُلُوها إلا
خَائِفِينَ لَهُمْ فِي الدُّنْيَا خِزْيٌ وَلَهُمْ فِي الآخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيمٌ،
به تخريب بيت المقدس توسط بخت النصر و با یاری مسیحیان اشاره میکند. محمد جواد
بلاغی با این تذکر که بخت النصر حدود شش صد سال قبل از مسیح می زیسته، آن را مردود
دانسته و از این قبیل تفاسیر با تعبیر تفاسیر عجیب و غریب نام می برد.
نکته شایان توجه این است که در شناخت فضای نزول احراز
اعتبار داده های تاریخی و روایات بیانگر آن ضرورت دارد؛ مگر آنکه آیات شریف مؤید
آن شأن نزول باشد و فضای نزول صرفا نقش منبه را بازی کند بنابراین در غیر مورد
اخیر تنها پیش دانسته هایی می توانند مفسر را در شناخت فضای نزول آیات یاری رسانند
که اعتبارشان احراز شده باشد.