کتاب حاضر در ده گفتار نگاشته شده است. در گام نخست به تعریف اسطوره‌شناسی و مفاهیم آن و در فصل‌های بعدی به معرفی اسطوره‌شناسی هندوایرانی در دوره‌های مختلف پرداخته شده و مصادیقی از اسطوره‌ها در دوره‌های گوناگون برشمرده و توضیح داده است.
در ایران پیشینه‌ی اسطوره به هزاره‌ی پنجم پیش از میلاد مسیح می‌رسد و نخستین جلوه‌ی آن، باور به «ایزدبانو مادر» است که پیکره‌اش در میان آثار و نقوش سَیلک، در کنار نقش‌های نمادینِ آب، مار، خورشید و ماه بر سفالینه‌های زیبای چندهزارساله‌ی ایرانی یافت شده است.
اسطوره عبارت است از روایت یا جلوه‌ای نمادین درباره‌ی ایزدان، فرشتگان، موجودات فوق طبیعی و به‌طور کلی جهان شناختی که یک قوم به منظور تفسیر خود از هستی به کار می‌بندد؛ اسطوره سرگذشتی راست و مقدس است که در زمانی ازلی رخ داده و به‌گونه‌ای نمادین، تخیلی و وهم‌انگیز می‌گوید که چگونه چیزی پدید آمده، هستی دارد، یا از میان خواهد رفت، و در نهایت، اسطوره به شیوه‌ای تمثیلی کاوشگر هستی است. اسطوره از کهن‌ترین ایام در زندگی انسان وجود داشت و کارکردی اجتماعی ایفا می‌کرد. اسطوره تفسیر انسان نخستین از جهان و طبیعت بود و بیشتر جنبه‌ی نظری (تئوریک) تفکر انسان باستانی به شمار می‌رفت؛ درحالی‌که آئین‌ها و شعائر، جنبه‌ی علمی آن بود.
مهم‌ترین کارکرد اسطوره این است که با مطالعه‌ی آن، ما با یک ملت، تاریخ تمدن، فرهنگ، اندیشه و سیر پیشرفت آن ملت آشنا می‌شویم و از اسطوره می‌توانیم در ادبیات و هنر استفاده کنیم. در واقع شناخت اسطوره به معنی درک سرچشمه و خاستگاه هرچیز است. کتاب «اسطوره، بیانِ نمادین»، درباره‌ی اسطوره‌شناسی و شناخت اسطوره‌های ایرانی است.
