«سیلماریلیون» مجموعه‌ای است از آثار اسطوره‌‌سازانه‌ی تالکین، که پس از مرگ او به‌کوشش پسرش در سال 1977، چهار سال پس از درگذشت او منتشر شد. «سیلماریلیون» به‌معنایی اولین و آخرین کتاب تالکین است، درام کهنی که شخصیت‌های «ارباب حلقه‌ها» رگ و ریشه‌ی خود را در آن می‌یابند و برخی دیگر مثل الروند و گالادریل از قهرمانان آن به‌شمار می‌آیند.
تالکین تألیف «سیلماریلیون» را از سال 1917 آغاز و پیوسته روی آن کار کرد و تغییراتی در آن داد و گسترش اثر در تمام طول عمرش ادامه داشت. سیلماریلیون حدیث دنیایی است بهنام «ائا» که خوانندگان را با سرزمین‌های مختلف و ساکنانش آشنا می‌کند. سیلماریلیون متشکل از پنج بخش است: بخش اول آینولینداله، در مورد آفرینش «ائا»، بخش دوم والاکوئنتا، توصیف والار و مایار، نیروهای فوق طبیعی در ائا، بخش سوم کوئنتا سیلماریلیون، که بخش عمده‌ی مجموعه را تشکیل می‌دهد. این بخش روایت وقایع تاریخی قبل از دوران نخست و طی همین دوران و از جمله جنگ بر سر گوهرهایی بهنام سیلماریل است، همان گوهرهایی کتاب نام خود را از آن‌ها گرفته است. بخش چهارم آکالابت، روایتی است از تاریخ سقوط نومه‌نور و مردمانش در دوران دوم. بخش پایانی حدیث حلقه‌های قدرت و دوران سوم است.
سیلماریلیون کتاب آسانی نیست، اما علاقه‌مندان دنیای تالکین با خواندنش رنج را به لذت تبدیل می‌کنند و برای نحوه‌ی تلفظ اسامی، اسطوره‌شناسی، ریشه‌شناسی کلمات، تبارشناسی و آگاهی از تاریخ و جغرافیای والینور، بلریاند، نومه‌نور و سرزمین میانه، مثل دایره‌المعافی به آن رجوع می‌کنند.
