مضامین اصلی قرآن از جمله مشهورترین آثار مرجع در حوزهی قرآنپژوهی است که به قلم مسلمانی نواندیش و تجددگرا به زبان انگلیسی انتشار یافته و در محافل آکادمیک در داخل و بهویژه در خارج جهان اسلام با اقبالی گسترده روبهرو شده است. در بسیاری از پژوهشهای جدید به زبانهای اروپایی - از جمله در دائرهالمعارف قرآن انتشارات بریل- در بحث از مفاهیم و مضامین قرآنی به این کتاب و دیدگاههای نویسندهی آن بهعنوان تلقی مسلمانان معاصر از مفاهیم قرآن استناد شده است. ترجمهی این کتاب که در آستانهی یکصدمین سال تولد نویسندهی آن به چاپ میرسد چکیدهای از مهمترین و اساسیترین مضامین قرآن را از نگاه محققی دانشگاهی و آشنا با تحقیقات جدید دربارهی اسلام و قرآن پیش روی خوانندگان علاقهمند فارسیزبان قرار میدهد.ارزش این کتاب به بررسی ترکیبی مفاهیم اصلی قرآن است: خدا، انسان، طبیعت، نبوت و وحی، معاد، خیر و شر و در نهایت زندگی اجتماعی. فضلالرحمان آیات قرآن را بهصورت موضوعی دستهبندی میکند تا بتواند اصول و روش تفسیریاش را دربارهی هر یک از این مفاهیم ارائه کند. او در این کتاب از تمام ویژگیهای محققی تجددگرا بهشکلی خاص برخوردار است؛ او رهایی از نظام طبقاتی و روابط بومی را ارزشمند دانسته، خود را با پیشرفت علمی و رفاه اقتصادی وفق داده و مهمتر اینکه مفاهیم گذشتهای را که با ماجرای پیشرفت مطابقت ندارد رد کرده است.
