اصل وجود امام الله نعمتی است که منقطع نمی شود. پروردگار مهربان، همواره این نعمت را به آفریدگانش بدون هیچ گونه استحقاقی عطا فرموده و می فرماید. البته این نعمت، گاهی به صورت آشکار و گاه پنهان نصیب بندگان می شود، ولی آشکار یا پنهان بودن آن، در نعمت بودنش اثری ندارد. خداوند متعال در قرآن کریم به این مطلب توجه داده است
خدا نعمت های ظاهری و باطنی خود را بر شما کامل کرد.
امام کاظم در تفسیر این آیه، نعمت ظاهر و باطن را چنین معرفی فرموده اند:
نعمت ظاهری امام آشکار است و نعمت) باطنی امام غائب است. ۲
از آن جا که امام ظاهر در بین مردم شناخته شده است، آنها می توانند از طرق مختلف به ایشان رجوع کرده، از وجودشان بهره مند شوند. ولی چون مردم، شخص امام غائب و نشانی حضرتش را نمی شناسند، بنابراین از جنبه های بسیاری از این نعمت الهی محروم مانده اند. البته غیبت امام بهره وری از نعمت ایشان را از جهات متعددی سلب کرده است، اما نفس وجود امام از بسیاری جهات دیگر نعمت است که بهره مندی از آنها، موکول به شناخته شدن ایشان نیست. خداوند متعال بر همه ی خلایق منت گذاشته و در هر زمانی اما می قرار داده که آثار وجودی این امام - چه ظاهر باشد و چه نعمت ظهور او از مردم سلب شده باشد - مورد استفاده ی همگان قرار می گیرد و همه ی مخلوقات - اعم از مؤمن و کافر و مستعضعف و... از ایشان بهره مند میگردند از این رو مناسب است که به بررسی برخی جنبه های مشترک نعمت وجودی امام ظاهر و غائب بپردازیم، تا به نعمت بودن ایشان بیشتر پی برده قلباً شاکر وجودش گردیم. باشد که سرچشمه های شکر از قلب بر زبان و جوارح ما نیز جاری گردد