کتاب توحید

از امام حسن عسگری در مورد سخن خدای عزوجل پرسیده شد که الله الرحمن الرحيم حضرت فرمود: «الله، آن وجودی است که هنگام می فرماید: «بسم ) نیازمندیها و سختی ها همه بندگان موقعی که امیدشان از همه کس به جز خدا و از همه اسباب و ابزارها به جز او قطع میشود به او پناه میبرند فرمود: «بسم الله) یعنی در همه کارهایم از خداوندی که پرستش جز برای او سزاوار نیست، یاری می جویم، او یاری دهنده است وقتی کمک بخواهند و اجابت کننده است وقتی دعا کنند.مردی به امام صادق لها عرض کرد ای فرزند پیامبر خدا الهام مرا به خدا راهنمایی کن تا بدانم که او کیست؟ جدل کنندگان علیه من زیاد گشته اند و مرا در حیرت انداخته اند. حضرت فرمود: ای بنده خدا! آیا تا به حال سوار کشتی شده ای، عرض کرد: آری فرمود: آیا کشتی که در آن بودی شکسته است به طوری که کشتی دیگری که تو را نجات دهد در آنجا نباشد و شناگری هم نباشد که تو را یاری کند؟ عرض کرد: آری. فرمود: آیا دل تو در آن هنگام به چیزی از چیزها تعلق نیافت که توانا باشد به این که تو را از آن گرداب نجات دهد؟ عرض کرد: آری. امام صادق شان فرمود: آن چیز همان خدایی است که قادر است بر نجات تو آنگاه که هیچ یاری کننده ای نباشد و قادر است بریاری ،تو آنگاه که هیچ یاری کنده ای .نباشد سپس امام صادق فرمود چه بسا بعضی از شیعیان ما در شروع کاری اسم الله الرحمن الرحيم را ترک کرده باشد به همین جهت خداوند او را به پیش آمد یدی گرفتار میکند تا او را بر شکر خدای تبارک و تعالی و بر سپاس و ستایش وی متوجه اش سازد و از او عیب و عار کوتاهی اش را در نگفتن بسم الله الرحمن الرحيم ازبین ببرد. حضرت فرمود: کسی نزد امام زین العابدین آمد و عرض کرد: مرا از معنای ایم الله الرحمن الرحيم، خبر ده امام زین العابدین فرمود: پدرم از برادرش حسن و ایشان از پدرش امیرالمؤمنین نقل میکند که مردی نزد آن حضرت آمد و گفت: ای امیرمؤمنان مرا از «بسم الله الرحمن الرحیم خبر ده که معنای آن چیست؟ حضرت فرمود: سخن تو که میگویی: «الله» بزرگترین نام از نامهای خدای عزوجل است و آن همان نامی است که سزاوار نیست که به آن غیر خدا نامگذاری شود و هیچ آفریده ای به آن نام نامیده نمی شود. آن مرد عرض کرد پس تفسیر «الله» چیست؟ حضرت فرمود: او کسی است که همه بندگان هنگام نیازمندیها و سختیها موقعی که امیدشان از همه کس جز او بریده شده و از همه اسباب و ابزار جز او قطع گردیده به او پناه میبرند چون در این دنیا هر رئیسی و بزرگی - گرچه بیشترین ثروت و گردنکشی را داشته باشد که اشخاص پایین تر که توانایی آن را از او در نیازهایشان به او رجوع میکنند - به یقین خود او در نیازهایی ندارد به خدا نیاز خواهد داشت همین به ظاهر بزرگان حوانجی دارند که خود نمی توانند آنها را برآورده کنند پس هنگام ناچاری و نیازمندیهایشان از همه چیز بریده شده به سوی خدا رو می آورند و وقتی اندوه و نیازشان برطرف می شود، به شرک خود باز می گردند. آیا نمی شنوی که خدای عزوجل می فرماید: «بگو ای پیامبر اگر عذاب خدا یا ساعت مرگ، شما را فرا رسد چه خواهید کرد؟ آیا در آن ساعت سخت، غیر خدا را می خوانید اگر راست میگویید؟! بلکه در آن هنگام تنها خدا را می خوانید تا اگر مشیت او قرار گرفت شما را از سختی برهاند و آنچه را که با خدا شریک قرار میدهید به کلی فراموش کنید، (انعام/۴۱) پس خدای عزوجل به بندگانش می:فرماید ای نیازمندان به رحمت من به یقین من نیاز شما را در هر حال خواری بندگی شما را در هر وقت به سوی خودم لازم ساخته ام پس در هر کاری که وارد آن میشوید و امید تمام کردن و رسیدن به پایان آن را دارید از من  کمک بخواهید زیرا اگر من بخواهم چیزی را به شما عطا کنم کسی غیر از من نمیتواند آن را از شما منع کند و اگر بخواهم آن را از شما باز دارم کس دیگری نمی تواند آن را به شما عطا کند پس من سزاوارترم که از من بخواهند و اولی ترم که به درگاه من زاری شود، پس در شروع هر کار کوچک و بزرگ بسم الله الرحمن الرحیم، بگوید، یعنی در انجام هر کاری از خدایی که پرستش غیر او سزاوار نیست یاری بجویید خدایی که وقتی از او یاری خواسته شود یاری دهنده است خدایی که وقتی به درگاه او دعا شود اجابت کننده است. «الرحمن» یعنی بخشنده ای که با گسترانیدن روزی اش بر ما مهربانی می کند. «الرحیم، یعنی آن که در دین و دنیا و آخرت مان نسبت به ما مهربان است، دین را بر ما سبک کرده و آن را آسان و ساده قرار داده است، و او با جدا کردن ما از دشمنانش نسبت به ما مهربانی میکند سپس فرمود: پیامبر خدا علیه فرمود: کسی که کاری او را اندوهگین کند، سپس از روی اخلاص بگوید «بسم الله الرحمن الرحيم و با قلیش متوجه خدا باشد بر یکی از دو خوبی میرسد یا در دنیا به حاجتش میرسد و یا در پیشگاه پروردگارش به حساب آمده و در نزدش ه میگردد و آنچه نزد خدا است، خیر و پایدارتر است برای مؤمنان