کتاب خدازاده

اقوام

محمد علی (همایون) کاتوزیان عضو دانشکده مطالعات شرقی دانشگاه اکسفورد در کتاب اقتصاد سیاسی ایران مدرن استبداد و شبه مدرنیسم می نویسد

در آذر ۱۳۲۵ در قضیه ی حکومت پیشه وری در آذربایجان بعد از اشغال دوباره ی شهرهای آذربایجان نیروهای شجاع مرکزی ایران به دستور صریح فرماندهی عالی خود و شخص فرمانده معظم کل قوا محمدرضا شاه به مجازات دسته جمعی مردم بی گناه و بی دفاع دست زدند و قتل آتش سوزی غارت و تجاوز به عنف در مقیاسی گسترده اعمال شد. این بار آذربایجان نه به وسیله ی خارجیان بلکه به وسیله ی هم وطنان ایرانی مورد تجاوز قرار گرفته بود از آن روز به بعد ۱۰ دسامبر ۲۱) آذر ) که روز ارتش نام گرفته تعطیل رسمی بود و در این روز «آزادی آذربایجان با شکوه و عظمت جشن گرفته میشد.

جان فوران، استاد جامعه شناسی در دانشگاه سانتا باربارا کالیفرنیا، در کتاب مقاومت شکننده تاریخ تحولات اجتماعی ایران از سال ۱۵۰۰ میلادی تا انقلاب می نویسد:

شاه سیاست های بی تحرکی پدرش در مورد اسکان عشایر را احیا کرد و از سازوکارهای اداری و قهری بیشتری برای پیشبرد اهداف خود برخوردار بود. اصلاحات ارضی همچنین با ملی کردن تمامی اراضی مرتعی کاهش کنترل قبیله ای و افزایش وابستگی به دولت داراییهای قبیله ای را از بین برد. معدود طوایفی که مقاومت کردند بویراحمدی ها در ۱۹۶۲م ۱۳۴۱ شمسی، قشقایی ها در ۱۹۶۳ ۱۹۶۵م (۱۳۴۲- ۱۳۴۴ شمسی چریکهای کرد پس از ۱۹۶۷م ۱۳۴۶ شمسی به طرز بی رحمانه ای سرکوب شدند و آن چنان با آنها بدرفتاری شد که به اعتقاد ناصر پاک دامن صاحب نظر در اقتصاد سیاسی ایران حتی سرخ پوستان بومی آمریکا نیز چنان رنجی نکشیده بودند

محمد علی همایون کاتوزیان عضو دانشکده مطالعات شرقی دانشگاه آکسفورد در کتاب اقتصاد سیاسی ایران مدرن استبداد و شبه مدرنیسم می نویسد:

قيام قشقایی ها در اواخر ۱۹۶۴م) ۱۳۴۳ شمسی شروع شد و شانزده ماه بعد در پی بمباران مداوم پناهگاه های آنها در مناطق کوهستانی با ناپالم و دیگر انواع بمب ها، به شکست انجامید رهبر جوان نظامی آنها بهمن قشقایی داوطلبانه خود را با وعده رسمی در امان ماندن تسلیم کرد اما به او خیانت شد و در مقابل جوخه تیراندازی قرار گرفت با شکست قشقاییها و قدرتمند شدن حاکمیت نفتی سرنوشت سایر عشایر مشخص شد با بسیاری از عشایر ایران به ویژه در جنوب و غرب کشور چنان رفتار خشونت آمیزی در پیش گرفته شد که به نظر ناصر پاک دامن اقتصاددان سیاسی ایرانی حتی سرخ پوستان آمریکا نیز چنان رنجی نکشیده بودند.