کتاب روش ها و گرایش های تفسیری

الف برخی از موارد تفسیر به رای در تفسیرهای جدید

۱ تفسیر کردن بهشت و ،کوثر به لذت و ارزش علم طنطاوی در تفسیر خود میگوید نظر ما این است که حوض کوثر ) کنایه از علم ،است که هر چه از آن نوشند همچنان بر قراری پایدار ماند و انواع گوهرهای نفیس مانند در و یاقوت و اب شیرین تر از عسل در آن وجود دارد و آن حوض بی پایان چیزی جز شاخهها و شعبه های علم نیست که به انسان شادی می افزاید تفسیر نمودن داستان گاو بنی اسرائیل و کشتن آن و به سخن ) ن آمدن مقتول به ابزارهای خاصی مانند دروغ سنج چنان که شیخ محمد عبده» در «المنار» میگوید: بنی اسرائیل راهی برای کشف رازها (مثل دروغ سنج (امروز) داشته اند چه بسا دم گاو را به بدن مقتول می زده اند و قائل دچار اضطراب میشده است و بعد چیزی هم از تورات نقل میکند که این کار میان

بنی اسراییل متداول بوده است معنا کردن پرندگان ابابیل و انداختن سنگهایی به نام سجیل در سوره فیل) به مریضی حصبه و آبله، چنان که صاحب المنار میگوید این عذاب کنایه از حصبه و آبله است و این سوره کریمه برای ما روشن میکند که این آبله و حصبه از سنگریزه های خشکی که بر سر افراد این لشکر باریدن گرفته است سرایت کرده است. او میفزاید میتوان این پرندگان را چیزی از جنس پشه یا مگس به شمار آورد که حامل جرثومه های بعضی امراض بوده اند... و این جانوران ریز همان چیزی است که امروزه به آن میکروب گویند. تفسير آيات آفرینش انسان در قرآن بر اساس نظریه تکامل انواع که انسان کنونی از موجود تک سلولی است و پس از میلیونها سال از نوعی به نوع دیگر تبدیل شده تا به شکل میمون، سپس ه تفسیر انسان نشاندر تال و پس از آن به شکل انسان کامل در آمده است. آیات معاد بر اساس اندیشه ها و افکار مادی علمی حتی گروهی پا را فراتر از این گذاشته و در تفسیر معاد با اندیشه های مادی گفته اند آخرت واقعیت خارجی ندارد بلکه منظور ارزشهای برتر مانند ،عدالت ،احسان اتفاق و ... می باشد. و تفسیر آیات مربوط به معجزات انبیا به امور عادی که از هر آنان دیگری ساخته است نمونه ،آن خشک شدن رود نیل و عبور حضرت موسی و پیروانش از أن سپس پیوستن و پر شدن آب و در نتیجه غرق شدن فرعون و لشکریانش که این خشک شدن و پر شدن آب به جزر و مد آب دریا تفسیر شده است و این از مصادیق تفسیر به رای است. تفسیر آیات مربوط به دین یهود نصارا صابئین و اسلام به پلورالیزم و تکثرگرایی دینی نه به معنای مدارا و همزیستی سالم به معنای این که دین های مختلف حقایق متعددند و هر کدام (حتی در این زمان حق میباشد و حق منحصر در اسلام با تشیع نیست بلکه هر دینی خود حق است اگر چه یک دین بگوید خدا یکی و دیگری بگوید: خدا سه چیز است. یا به معنای این که حقیقت دین عریان است و در دسترس هیچ کس نیست و اختلاف در فهم دین ،است کسانی با فهم خاص خود یهودی شده اند، عده ای با فهم دیگر مسیحی و برخی با فهمی دیگر مسلمان شده اند ولی) اصل دین، عریان و در قالب همه اینها می گنجد.