«کلیات سعدی» در تصحیح استاد محمدعلی فروغی، یکی از درخشانترین و دقیقترین نسخههای متون کلاسیک فارسی است؛ اثری که نهفقط گردآورندهی شعر و نثر سعدی، بلکه پُل میان ادبیات کهن و ذوق معاصر است.
فروغی، ادیب، سیاستمدار و پژوهشگر برجستهی قرن چهاردهم هجری، با دقتی علمی و عشقی عارفانه، سالها صرف گردآوری نسخههای مختلف آثار سعدی کرد. او با مقایسهی دقیق نسخههای خطی و چاپی، و حذف غلطهای متداول، متنی پدید آورد که تا امروز معتبرترین و روانترین متن از آثار سعدی شناخته میشود.
در این مجموعه، همهی آثار منسوب به سعدی گرد آمده است:
-گلستان با نثر آهنگین و حکمتآمیزش،
- بوستان در قالب مثنوی و آموزههای اخلاقی،
-و نیز غزلیات، قصاید، ملمّعات، رباعیات، و رسائل منثور همچون نصیحهالملوک و مجالس پنجگانه.
فروغی در مقدمهای مفصل، نهتنها جایگاه سعدی را در تاریخ ادب فارسی روشن میکند، بلکه نگاهی انسانی و فلسفی به اندیشهی او دارد: سعدی را شاعری میداند که «از انسان و برای انسان» سخن میگوید؛ شاعری که عشق، عدالت، عقل و اعتدال را در کلامی شیرین و ساده درآمیخته است.
تصحیح فروغی، برخلاف نسخههای پیش از خود، نه به تزئینات ادبی، بلکه به درستخوانی، نظم منطقی و فهم معاصر توجه دارد. نثر مقدمه و یادداشتهای او نیز چنان روشن و کلاسیک است که خود به متنی مستقل بدل شده است.
به همین دلیل، نسخهی فروغی از «کلیات سعدی» نه فقط مرجع اهل ادب، بلکه کتاب بالینی دوستداران زبان فارسی است، جایی که نغمهی کلام سعدی، در شفافترین و درستترین صورت خود، همچنان جاری است.
