کتاب مقتل مظلوم

پیش گفتار:

پیش از مطالعه و مرور مقتل نکات ذیل با دقت مطالعه شود.

1: این کتاب با نام مقتل مظلوم تلفیقی از متون ۳۰ مقتل و کتاب تاریخی است که عموماً تا قرن یازدهم هجری و به بیش از تألیف کتاب بحار الانوار بر میگردد. آن هم کتاب هایی که در میان اهل علم مؤثر و مورد استفاده بوده است.

۲ روایت این مقتل اختصاص به سحرگاه روز عاشورا تا لحظات شهادت حضرت سیدالشهدا در حدود ده ساعت داشته و در این میان به همراه برخی خطابه ها به نقل پاره ای از حالات و مقتل اصحاب الحسین و بنی هاشم نیز پرداخته است.

3: ترجمه ی این مقتل به زبانی شیوا و ساده نگاشته شده تا برای کسانی که در ایام و مناسبت ها اراده ی توسل و عرض ارادت دارند و با متن و واژه های ادبیات عرب آشنا نیستند نیز قابل استفاده باشد.

4: اعراب گذاری متن عربی با نظارت فضلای حوزوی و کارشناسان ادبیات عرب انجام گرفته تا برای مبلغان و مداحان که سعی در حفظ یا ارایه اصل متن در مجالس مذهبی خود دارند مفید واقع گردد تا جایی که متن مقتل به تدریج در جامعه رواج یافته و صحیح خوانی شود.

.۵ بسیاری از بزرگان و علما در رسم مقتل خوانی کوشا بوده و مجالس مذهبی به ویژه ایام محرم و روز عاشورا را با این سنت اداره می کردند و بسیاری از مراجع و بزرگان در فرمایش مقام معظم رهبری دامت برکاته تأکید به روخوانی و استفاده از مقاتل معتبر شده است. که این هدف جز با تهیه یک متن یکدست، روان، برگرفته از متون مستند و پرهیز از نقل های اختلافی و شبهه برانگیز تأمین نمی شود.

6: فهرست کتاب در چاپ جدید به همراه تجدید نظر و اضافات و نقل برخی منابع و مأخذ در حواشی کتاب بر غنای علمی آن افزوده و راه برای گسترش سنت مقتل خوانی معتبر باز می نماید. شایسته است تا در آینده اصحاب قلم در این مسیر برای پیش از عاشورا و وقایع بعد از عاشورا نیز اقدام نموده و حتی شرح مصائب تمامی معصومین را بر همین روش و منوال تدوین نمایند.

7:کهن ترین کتاب هایی که در این مقتل از آن بهره برده ایم متون ذکر شده از «ارشاد» شیخ مفید (م) (۴۱۳) مقتل ابی مخنف (م ۱۵۷) كتاب كامل الزيارات ابن قولويه (م ۳۶۱ ق) بوده است و در نگارش آن بر اساس ادبیات روز به ندرت دخل و تصرفاتی انجام شده مانند کلمه فسطاط و بیوت و خیام که هر سه در دوره هایی از تاریخ به کار رفته و در این متن یکدست شده اند.

8:مجموعه آثاری که از گذشتگان درباره ی امام حسین تا پایان قرن دهم موجود بوده است به بیست عنوان نمی رسد و این فاجعه از روی کم کاری و یا به بی مبالاتی در نگاهداری و یا جنایت دشمنان در از بین بردن آثار و کتاب خانه ها بر می گردد. ضمن آن که در این میان آثار خرافه آمیز و آمیخته با مجهولات و تحریفات کم نیست

9:به ویژه در قرن دوازدهم و سیزدهم بدترین تصویر از امام حسین و قیام او و یارانش ارائه گشته و در این آثار نه به عنوان مظهر شجاعت و حماسه و آزادگی که به عنوان مردی دست بسته العياذ بالله بیچاره و اهل التماس و تمنا معرفی شده است و به قلم یکی از صاحبنظران در این حوزه مقتل امام حسین کربلا نبود آنجا مشهد آن حضرت بوده و مقتل او برخی از همین کتابها و آثار است که امام حسین در این کتاب ها کشته شده آرمان و اهداف حضرت سیدالشهدا و آزادگی و ستم ستیزی و غیرتش در این کتاب ها نه تنها ناگفته مانده که عکسش گفته شده است.» کتاب هایی چون اکسیر العبادات از فاضل دربندی، اسرار الشهادة و بخشی از فرازهای تذکرة الشهداء شریف کاشانی از همین مقوله است.

10: آنچه در برخی آثار و مقاتل دیده میشود تصویری از امام حسین و آل الله است که بیشتر دست مایه ی گریه هستند تا کشتی نجات و طریق هدایت از این رو بر مقتل خوانان است که در میان مجالس خود از نکته های اخلاقی اجتماعی و مسائل روز نیز بهره ببرند.

۱۱. در هنر مقتل خوانی همین بس که میبایست با تکیه بر اصل متن گاه به ترسیم یا تجسم و یا پرورش مصیبت پرداخت هنر گریز و بیان زبان حال و استفاده از اشعار حماسی و سوگ در میان مقتل خوانی به تأثیر بیشتر آن بر حال مستمع می انجامد. و این خود نیازمند آموزش و زانو زدن در محضر اساتید فن است که گلی که تربیت از دست باغبان نگرفت اگرز چشمه خورشید سر زند خود اوست

۱۲ کتاب های مقتل گرچه گاهی ترکیبی از روایات تاریخی است و مخدوش می نماید اما میبایست اذعان کرد که تنوع راویان و صدور اخبار آن چنان متواتر و متظافر است که ضعف سند و محتوا را در بسیاری مرتفع کند.

آن چنان که گفته اند برخی از روایات معتبر عاشورا از اهل بیت حاضر در واقعه خبرنگاران شاهد ماجرا، کوفیان حاضر در لشگر دشمن، ائمه معصومین و خاطره های بازگو شده در تاریخ کوفه و برخی مردمان شاهد ماجرا یا بی طرف و نظاره گر مانند طایفه بنی اسد و متون زیارت و ادعیه مأثوره که از ناحیه اهل بیت و یا متن زیارت عاشور است به ما رسیده است و کم تر واقعه ی تاریخی است که این گونه در هر قرن و هر نقطه ای به تواتر در مجالس به آن پرداخته و ماندگار شده باشد.

۱۳. گرچه ما نیازمند اجتهاد تاریخی و به یک معنا «فقه التاریخ بوده و هستیم و گاه در این جهت از عالمان بسیاری نوعی سهل انگاری و فراموشی را دیده ایم اما آنچه از عاشورا به ما رسیده است آن قدر عظیم و قابل توجه هست که نیازی به بازخوانی برخی وقایع ضعیف و غیر مستند نداشته باشیم حکایاتی که گاه نه اصلی در تاریخ دارند و نه شأن و جایگاه اهل بیت و معصومین و اولیای الهی چنین اقتضائاتی را قابل نقل نیستند.

۱۴. انگیزه ی ما در تدوین این مقتل پرهیز و دوری از رسم خیال پردازی تکیه بر آمار و ارقام عجیب و غریب در کشته های دشمن وصف نامأنوس اهل بیت در قد و قامت و چشم و خط و خال، اغراق و غلو در شأن اهل بیت و افراط و تفریط در رسم توسل و عرض ارادت بوده که با منطق تعظیم شعائر و هدف وسیله را توجیه میکند دامن گیر برخی مجالس ما شده است تفکری که حسین را به عنوان اسطوره ای دست نایافتنی و مافوق انسان معرفی میکند و او را از الگو و نمونه ای برای جامعه ی امروز انسان امروز و دنیای امروز دور می دارد. مولایی که باید بازخوانی گردد تا برای همه انسانهای آزاده، مظهر کمال و حریت و عقلانیت و احساس برین مدنظر قرار گیرد. امامی که از لابلای برخی خواب ها و رؤیاها و کرامات و معجزات خود ساخته و خود پرداخته بر می خیزد، امام باز مظلوم و باز کشته ای است که می بایست دوباره بر آن گریست.

۱۵ در پایان ضمن سپاس از تمامی کسانی که مرا در این مسیر مشوق بوده و یا حمایت مادی و معنوی داشته اند وظیفه دارم از لطف دوستان و اساتیدم استاد مهدی امین فروغی استاد محمد اسفندیاری دکتر محمد جواد فهیمی راد مهندس حمید شرکت معصوم مهندس مجید محمدی مهندس همایونی مهندس حمید علیپور مهندس احمد جریان مهندس غلامرضا علیزاد آقایان منصور رضایی محمد حسن برجیان، حجت الاسلام بذرکار برادران جابری و به ویژه از دوست عزیزم حاج مجتبی قاسمی و حاج ابوالفضل علمچی سپاسگزاری کرده و پیشانی شکر بر آستان حضرت ذو الجلال بسایم که پس از سی سال نوکری به این بنده ی ناچیز توفیق خدمت به آستان ولی خود ابا عبدالله الحسين مولى الكونین را عنایت فرمود