کتاب امام حسین(ع) و ایران

عمر بن سعد ابی وقاص در کربلا

سعد بن ابی وقاص از سرداران معروف صدر اسلام بود که در جنگهای اعراب با ایرانیان نام اور شد و تاریخ اسلام او را به عنوان فاتح مداین (تیسفون) پایتخت سلاطین ساسانی می شناسد. در آن جنگ عمربن سعد تازه متولد شده بود و در آن جنگ شرکت نداشت و بعد از اینکه به سن رشد رسید خود را به معاونتین ابوسفیان نزدیک کرد و یکی از رجال دربار معاویه شد و ه شد و یزید در تاریخی که اینک نقل میکنیم او را حاکم راق یاری کرد یعنی حاکم منطقه ای از ایران که اینک تهران در آن قرار دارد. این بحث گفتیم در پایان سال شصتم هجری عمربن سعد بن ابی وقاص وارد کوفه شد تا اینکه به وضع املاکی که در آن منطقه داشت رسیدگی کند و آنگاه به ایران برود و حکومت راقس (ری) را از عروقین تمیم بن مقرن تحویل بگیرد. در آغاز این بحث تاریخی گفتیم که ری در سال بیست و دوم هجرت به دست نعیم بن مقرن برای اعراب فتح شد و عروه حاکم ری پسر فاتح آن شهر بود. ولی براثر واقعه ای که در آغاز اجتماع بزرگان ایرانی در باغ بهار در ری مغضوب یزید واقع گردید و یزیدین معاویه او را از حکومت ری خلع کرد و عمر بن سعد بن ابی وقاص را به جای او به حکومت راقی انتخاب نمود و به عروقین نعیم بن مقرن اطلاع داده شد که تا ورود حاکم جدید امورری را اداره نماید و بعد از اینکه عمر بن سعد بن ابی وقاص وارد شد کارهای حکومت را به او تحویل بدهد. در هر حال عمر بن سعد برای تمشیت امور املاک خود در کوفه بود و میخواست به ایران برود. عبیدالله بن زیاد در صدد برآمد که برای دستگیری حسین بن علی(ع) مردی را انتخاب نماید و بعد از اینکه چند نفر را از نظر گذرانید به یاد عمر بن سعد بن ابی وقاص افتاد. آن مرد از لحاظ عبیدالله بن زیاد حاکم عراقین، سه مزیت داشت اول اینکه دشمن حسین (ع) بود و این دشمنی موروثی به شمار می آمد و پدرش هم با علی بن ابی طالب (ع) پدر حسین دشمن بوده است؛ دوم اینکه عمر بن سعد بن ابی وقاص مردی بود دلیر؛ سوم اینکه در کارها استقامت داشت و تا کاری را انجام نمی رسانید دست از آن نمیکشید حاکم عراقین آیا میدانست که عمر بن سعد از طرف یزید به حکومت ری منصوب گردیده است؟ چون حکومت ری یکی از مشاغل بزرگ دنیای اسلامی بود و نظر به اینکه عمر بن سعد وارد کوفه شد تا اینکه املاک خود را مورد رسیدگی قرار بدهد بعید می نماید که حاکم عراقین از نصب جدید عمربن سعد بدون اطلاع مانده باشد. زیرا وقتی مردی سرشناس مانند عمر بن سعد وارد شهری چون کوفه آن زمان که بزرگ نبود) می شود با روش معمول در کشورهای شرق که مردم شهر به دیدن تازه وارد اگر سرشناس بود می رفتند، ولو هیچ آشنایی با او نداشته باشند عبیدالله بن زیاد حاکم کوفه و بصره به احتمال نزدیک به یقین می دانسته که عمربن سعد حاکم ری شده است. مع هذا آن قدر به او اعتماد داشته که از او خواسته است که حسین(ع) رادستگیر کند یا به قتل برساند.