کتاب ترجمه ابواب الهدی

شناخت برهانهایی آشکار کننده هایی) برای آن چه که پیامبر ﷺ آورده است و در بابهای پیشین بدان حقائق و معارف اشاره گردید

آشکار کننده ها (براهین) در علوم الاهی با براهین در علوم بشری از یکدیگر سوایند برهان درباره ی همه ی آنچه صاحب شریغت ادعا فرموده اند سه چیزاند اول عقل که حجّت خداوند متعال بر بشر میباشد دوم علم حقیقی است. پس به عقل و علم، پیامبر له همه مردم را از تاریکیهای تعقلها و توهمها و تصوّرها و تصدیقهای اصطلاحی (الف) در به سوی نور عقل و علم در درجات مختلف آشکار کنندگی آنها - خارج میکند. پس در گام نخست توجه دادن و خاطر نشان کردن پرتو نور عقل و در گام بعد توجه دادن و خاطر نشان کردن» در پرتو نور علم پس از تذکر به نور عقل میزان در «بپا شدن برهان از سوی صاحب شریعت الهی است. پس کسیکه به نور عقل یادآور شود
حقیقت نور جدا کننده ی خوبی از بدی را می شناسد. همچنین کسیکه به نور علم یادآور ،گردد حقیقت نوری را میشناسد که از خودش و از غیر خودش پرده بر می دارد شناخت این دو نور با «دیدار» (الف) آن دو به هنگام «تذکر به آنها روی میدهد به گونه ای که در این شناخت نیازی به فکر کردن و اعمال نظر و تشکیل قیاس نمی باشد؛ چرا که این نور خود از بین برندهی شک و پوشیدگی است. (ب) پس هر آنچه صاحب شریعت درباره مخلوقها و مكونها آورده را «اوّلاً وبالذات» به این دو نور «میبیند» (ج) . این دو نور (عقل و علم) به «ذواتشان» به خالقشان و کسیکه به خواست او دیگران از آنها بهره مند می شوند و یا آنها را از دست میدهند - در درجات مختلف بهره مندی و از دست دادن ـ اشاره میکنند اشارهی چیزی که همه هویتش اشاره کنندگی است» (۵) و به زودی تشریح بیشتر این مطلب را خواهی دانست.