بحث، راجع به توبه بود گفته شد تو به عبارت از ندم و پشیمانی با عزم به عدم عود به معصیت است. در مورد ندم و پشیمانی اهل کلام مطلبی دارند که آن را مختصراً بیان میکنم آنگاه ندم و پشیمانی توبه محسوب میشود که در ربط با قبح عمل مطرح شود. خوب دقت کنید انسان ممکن است نسبت به عملی که انجام داده پشیمان شود؛ اما این پشیمانی در چند رابطه ممکن است اتفاق بیفتد.
یک در ربط با حفظ جان است کسی عملی را انجام داده و سپس عمل او برملا شده است؛ مثلاً قتل نفس کرده و با لو رفتنش محکوم پشیمانی در ارتباط با حفظ جان به اعدام شده است این شخص پشیمان است اما در ربط با حفظ جان خود؛ در حقیقت پشیمان است که چرا عملی انجام داده که جانش به خطر بیفتد. این پشیمانی توبه نیست.